امامت در قران

در سوره بقره آیه(124) آمده است:
وَإِذِ ابْتَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ ۖ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا ۖ قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِي ۖ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ ﴿١٢٤﴾
در این آیه خداوند می گوید:
من تو را برای مردم امام قرار می دهم. ابراهیم در پاسخ می گوید:
“و از ذریه من”
توجه کنید به حرف “مِن” قبل از کلمه ” ذُرِّيَّتِي”. این حرف در صورتی که در جواب ابراهیم به خدا گفته نشود، هیچ اشکال ساختاری در عبارت عربی قران ایجاد نمی کند. به عبارتی اگر کلمه ” مِن” در جمله نبود، ابراهیم درخواست کرده بود که همه ذریه او امام شوند. اما کلمه ” مِن” به معنای آن است که از ذریه یا به تعبیر فارسی “نسل” تعدادی نیز امام شوند. در واقع کلمه “مِن” به معنای چند نفر از نسل ابراهیم است و ابراهیم فقط چند نفر از نسل خود را امام درخواست کرد. دلیل این مساله که چرا ابراهیم نسل خود را به دیگران ترجیح داد و صرفا نسل خود را به عنوان امام درخواست نمود، بر من پوشیده است.
و اما پاسخ خداوند، که عادل است، زیباست. او در پاسخ درخواست ابراهیم می گوید:
“عهد من به ظالمین نمی رسد”.
چند نکته در اینجا مهم است.
نکته اول آنکه فعل “لَا يَنَالُ ” مضارع است. به عبارتی نه ماضی است و نه مستقبل.
نکته دوم کلمه “الظَّالِمِينَ” است. درباره این کلمه دربین مسلمانان و به خصوص شیعیان غلو سنگینی صورت گرفته است که در این نوشتار به آن می پردازم.
برای فهم این کلمه از عبارات عامه مردم بهره می گیرم. فرض کنیم کسی در جامعه به راستگویی مشهور باشد. اگر شخصی به راستگویی مشهور باشد، به این معنا است که بسیار راست می گوید.
حال شخصی را در نظر بگیرید که نه راستگو است و نه دروغگو. این شخص نه راستگو نامیده می شود و نه دروغگو.
ممکن است شخصی دروغگو نامیده شود. در واقع این شخص به دلیل دروغ گفتن فراوان به دروغگویی مشهور می شود.
در مورد پاسخ خداوند به ابراهیم باید اذعان کرد که خداوند در پاسخ نمی گوید “عهد من فقط به افراد عادل می رسد” بلکه می گوید “عهد من به افراد ظالم نمی رسد” ظالمین کسانی هستند که اولا “عادل” نیستند، ثانیا “ظالم” هستند.
به عبارت دیگر هیچگاه در قران از امام به عنوان “عادل” یاد نشده است.
نکته سوم آن است که میان ظلم و ذنب(گناه) فرق است و هر گناهی الزاما ظلم نیست و هر ظلمی الزاما گناه نیست. حتی این ادعا که همواره ذنب بدتر از معصیت یا سیئة است نیز غلط است. مثلا ممکن است خداوند جلوی ذنب کسی را در زمین با استفاده از جباریت خود بگیرد، در این صورت معصیت وی بدتر از ذنب دیگری است.

بازدیدها: 5

درباره‌ی صابر کثیری بیدهندی

دانش آموخته دانشگاه صنعتی شریف و تربیت مدرس در رشته برق- الکترونیک. علاقه مند به دین و فلسفه. saber.kasiri.b@gmail.com

همچنین ببینید

لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ

لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ

در این نوشتار درباره آیه(3) سوره توحید می نگارم. لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ﴿٣﴾ نه …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *